Αυτές οι δυο συγκρούσεις που εξελίσσονται παράλληλα στην ευρύτερη γειτονιά μας έχουν ισχυρό αποτύπωμα στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, καθώς αποδεικνύουν με καταστροφική ακρίβεια ότι οι εγκαταστάσεις ορυκτών καυσίμων είναι πρώτος στόχος σε πολεμικές συρράξεις, ενώ οι υδρογονάνθρακες (πετρέλαιο και αέριο) αποτελούν πηγές γεωπολιτικής αστάθειας και ανασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού.
Αυτές τις μέρες, οι κυβερνήσεις της Κολομβίας και της Ολλανδίας αποδεικνύουν έμπρακτα ότι πρωτοστατούν στη διεθνή προσπάθεια απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Συγκεκριμένα, στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας, ξεκίνησε η πρώτη Διεθνής Διάσκεψη για τη Μετάβαση από τα Ορυκτά Καύσιμα, η οποία διοργανώνεται με κοινή πρωτοβουλία των δυο κυβερνήσεων. Η διάσκεψη έχει σχεδιαστεί ως χώρος συνεννόησης για χώρες, περιφερειακές και τοπικές αρχές καθώς και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς που αναγνωρίζουν και συναποδέχονται ότι πλέον αποτελεί υπαρξιακή ανάγκη η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στην καθαρή ενέργεια, με δίκαιο, ομαλό και ισότιμο τρόπο, σύμφωνα με τους κλιματικούς στόχους και με βάση τα πληρέστερα και ανοιχτά διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.
Στη σημαντική αυτή διάσκεψη, συμμετέχουν περισσότερες από 53 χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στις χώρες που συμμετέχουν – αν και θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος πως η χώρα μας εκπροσωπείται από την ΕΕ, εντούτοις πάρα πολλά κράτη μέλη διεκδικούν ηγετικό ρόλο στην κρίσιμη αυτή διαδικασία και εκπροσωπούνται και από εθνικές αντιπροσωπείες: Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ισπανία, Βέλγιο, Πορτογαλία, Ιταλία, Ιρλανδία, Φινλανδία, Ιρλανδία, Σουηδία, Σλοβενία και Αυστρία είναι κάποια από τα κράτη μέλη της ΕΕ που βρίσκονται εκεί. Είναι πιθανό η Ελλάδα να μην έλαβε καν πρόσκληση – γιατί άραγε να λάβει, όταν τείνει έντονα προς την πλευρά της προσκόλλησης στο απολιθωμένο παρελθόν των υδρογονανθράκων; Ας θυμηθούμε όμως κιόλας ότι η παρουσία της ΕΕ σε τόσο κρίσιμες διασκέψεις δεν αντιμετωπίζεται από τη χώρα μας ως δέσμευση για ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική στα ζητήματα αυτά, γεγονός που δυστυχώς αποδείχθηκε με τη διχαστική στάση της Ελλάδας στις διαπραγματεύσεις για το πλαίσιο μηδενικών εκπομπών από τη ναυτιλία, στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού.
Το WWF, το οποίο συμμετέχει στη διάσκεψη της Σάντα Μάρτα, καλεί τη διεθνή κοινότητα που συμμετέχει να αναλάβει ισχυρή πρωτοβουλία ώστε επιτέλους οι διεθνείς κλιματικές διασκέψεις υπό τον ΟΗΕ (UNFCCC COP) να χαράξουν ένα σαφές και ορατό τέλος στα ορυκτά καύσιμα.
Παγκοσμίως, οι οικονομίες που βασίζονται στο ορυκτό αέριο και στο πετρέλαιο αποδεικνύονται επικίνδυνα ευάλωτες. Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, κομβικής πετρελαϊκής διόδου στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, εδώ και πάνω από έναν μήνα, έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή κρίση στην ιστορία. Αυτή η πρωτοφανής αναταραχή έχει την ίδια στιγμή φωτίσει και τη μόνη διέξοδο από μελλοντικές επαναλήψεις – την ισχυρή και ταχεία μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε χώρες που πλήττονται από πόλεμο, όπως η Ουκρανία, ο αποκεντρωμένος χαρακτήρας των ΑΠΕ καθιστά τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από καθαρές και ανεξάντλητες πηγές ανεπηρέαστες από πολεμικές συρράξεις.
Όπως επισήμανε πρόσφατα για άλλη μια φορά ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο ταχύτερος δρόμος προς την ενεργειακή ασφάλεια και γεωπολιτική σταθερότητα δεν είναι η αύξηση των εξορύξεων υδρογονανθράκων, αλλά η επιτάχυνση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ιστορικά, η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα σήμαινε πάντοτε πρόσδεση σε ένα άρμα ασταθές και απρόβλεπτο. Σήμερα όμως, η ενέργεια από ΑΠΕ είναι φθηνότερη από οποτεδήποτε στο παρελθόν, πιο προσιτή και πιο ειρηνική. Ο ήλιος και ο άνεμος δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως όπλα. Δεν υπάρχουν απότομες αυξήσεις τιμών για τον ήλιο και δεν παίζει αποκλεισμός στον άνεμο.
Την περασμένη βδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη στρατηγική AccelerateEU για οικονομικά προσιτή και ασφαλή ενέργεια, με κεντρικό στόχο «την προστασία των Ευρωπαίων από την ενεργειακή κρίση στον τομέα των ορυκτών καυσίμων και την επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή, εγχώρια ενέργεια». Στην ανακοίνωση επισημαίνεται το προφανές: «για δεύτερη φορά σε λιγότερο από πέντε χρόνια, οι Ευρωπαίοι πληρώνουν το τίμημα της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. […] Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση αποτελεί οδυνηρή υπενθύμιση ότι η επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρή, ασφαλή και οικονομικά προσιτή ενέργεια αποτελεί επιτακτική ανάγκη για την οικονομία και την ασφάλεια.».
Δεν υπάρχουν δικαιολογίες για αδιαφορία ή υστέρηση στην πορεία προς πλήρη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, που περιβάλλεται από καυτές γεωπολιτικές ζώνες συνεχών συγκρούσεων, ενώ παράλληλα είναι φυσικά προικισμένη με πηγές ανεξάντλητης καθαρής ενέργειας και με διεθνώς αναγνωρισμένο επιστημονικό δυναμικό καινοτομίας στις τεχνολογίες ΑΠΕ, δεν έχει καμία δικαιολογία για βύθιση της χώρας στην ήδη ξεπερασμένη και βαθιά προβληματική εξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες. Αδικαιολόγητη και η απουσία από τη διάσκεψη της Σάντα Μάρτα – η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να πρωτοστατήσει στον διεθνή αγώνα για εξαφάνιση των ορυκτών καυσίμων από τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη, αποφεύγοντας τους καταστροφικούς σχεδιασμούς για εξορύξεις υδρογονανθράκων στις πεντακάθαρες ελληνικές θάλασσες και την κρατική στήριξη σε μακροχρόνια εξάρτηση από το LNG. Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να επενδύσει, πολιτικά και θεσμικά στη σωστή ανάπτυξη των ΑΠΕ, με ισχυρές διασφαλίσεις οικοσυστημικής προστασίας και διάπλατη και ουσιαστική κοινωνική συμμετοχή στο επίπεδο του χωρικού σχεδιασμού και στην ανάπτυξη των ΑΠΕ.
Διαβάστε περισσότερα:
- WWF. (20 Απριλίου 2026). Santa Marta Conference must build political momentum for implementing a just energy transition. https://wwf.panda.org/wwf_news/?15865466/WWF-Santa-Marta-Conference-must-build-political-momentum-for-implementing-a-just-energy-transition
- WWF, Daniel Hoegsta. (15 Μαρτίου 2026). Fossil fuels are finished. Renewables are the future. https://wwf.panda.org/wwf_news/?15808466/fossil-fuels-are-finised-renewables-are-the-future
- WWF Ελλάς. (2022). Πρόταση για νέα χωροταξία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ελλάδα. https://www.wwf.gr/?uNewsID=8221291
- Πρώτη διεθνής διάσκεψη για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα (Σάντα Μάρτα, Κολομβία): https://transitionawayconference.com/
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (2026, 22 Απριλίου). AccelerateEU – Affordable and Secure Energy through Accelerated Action https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/ip_26_629








