Το διεθνές έργο LIFE «Egyptian Vulture New LIFE», με συντονιστή τη Βουλγαρική Εταιρεία Προστασίας Πτηνών (BSPB/BirdLife Bulgaria), αναγνωρίστηκε ως μία από τις πιο επιτυχημένες πρωτοβουλίες διατήρησης της φύσης στα Βραβεία του Προγράμματος LIFE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026, λαμβάνοντας το βραβείο στην κατηγορία «LIFE Citizens’ Prize».

Το έργο ένωσε τις προσπάθειες 22 εταίρων από 14 χώρες της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής για την προστασία του παγκοσμίως απειλούμενου ασπροπάρη. Τα Βραβεία LIFE αναγνωρίζουν τα πλέον καινοτόμα και αποτελεσματικά έργα στους τομείς του περιβάλλοντος, της φύσης και του κλίματος.

Ο ασπροπάρης συγκαταλέγεται στα πιο εμβληματικά, αλλά και παγκοσμίως απειλούμενα είδη πουλιών της Ευρώπης. Ως φυσικός “καθαριστής” των οικοσυστημάτων, ο ασπροπάρης επιτελεί ζωτικής σημασίας οικολογικό ρόλο. Ωστόσο, αντιμετωπίζει σοβαρές και σύνθετες απειλές, όπως, μεταξύ άλλων, τα δηλητηριασμένα δολώματα, οι διώξεις από τον άνθρωπο, η ηλεκτροπληξία και οι συγκρούσεις με ενεργειακές υποδομές. Ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό του είδους είναι ότι η προστασία του δεν μπορεί να επιτευχθεί με δράσεις περιορισμένες μόνο σε μία μόνο χώρα. Οι ασπροπάρηδες είναι μεταναστευτικά πτηνά μεγάλων αποστάσεων: αναπαράγονται στα Βαλκάνια, μετακινούνται μέσω της Μέσης Ανατολής και φτάνουν στις περιοχές διαχείμασής τους στην Αφρική. Ως εκ τούτου, η αποτελεσματική διατήρησή τους απαιτεί συντονισμένη δράση σε ολόκληρη τη μεταναστευτική τους διαδρομή.

Στο πλαίσιο του έργου «Egyptian Vulture New LIFE» υλοποιήθηκαν πολυάριθμες δράσεις με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα:

  • περισσότεροι από 50 ασπροπάρηδες εξοπλίστηκαν με πομπούς GPS για τον εντοπισμό των απειλών κατά μήκος της μεταναστευτικής τους διαδρομής,
  • περισσότερα από 100 δηλητηριασμένα δολώματα απομακρύνθηκαν από το περιβάλλον χάρη στη δράση εξειδικευμένων Ομάδων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με σκύλους στη Βουλγαρία και την Ελλάδα,
  • πάνω από 1.500 επικίνδυνοι στύλοι ηλεκτρικού ρεύματος μονώθηκαν σε έξι χώρες κατά μήκος της διαδρομής μετανάστευσης,
  • 10 πτηνά κατασχέθηκαν από παράνομες ιδιωτικές συλλογές, ενώ
  • σημαντική ανάκαμψη του πληθυσμού του ασπροπάρη στη Βουλγαρία.

Παράλληλα με τις δράσεις πεδίου, το έργο υλοποίησε ένα ευρύ φάσμα εκπαιδευτικών και επικοινωνιακών δραστηριοτήτων: περισσότεροι από 4.300 μαθητές και μαθήτριες σε 100 σχολεία στις περιοχές όπου ζει ο ασπροπάρης συμμετείχαν σε προγράμματα προστασίας των γυπών, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρη τη μεταναστευτική διαδρομή ενημερώθηκαν μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης, εκδηλώσεων και δημοσιότητας στα μέσα ενημέρωσης. Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε ένα βιώσιμο διεθνές δίκτυο τοπικών κοινοτήτων, θεσμών και οργανώσεων, το οποίο συνεχίζει να εργάζεται για ένα ασφαλέστερο μέλλον του ασπροπάρη. Ως αποτέλεσμα αυτής της συλλογικής προσπάθειας, ο πληθυσμός του είδους στη Βουλγαρία έχει αρχίσει να ανακάμπτει σταθερά, έπειτα από περισσότερα από 30 χρόνια συνεχούς μείωσης. Αντίστοιχα, στην Ελλάδα ο πληθυσμός του ασπροπάρη εντοπίζεται στη Θράκη και αν και μικρός, παραμένει σταθερός, παρά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2023 και τις άλλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει.

Η Βουλγαρική Εταιρεία Προστασίας Πτηνών / BirdLife Βουλγαρίας (BSPB) ήταν ο συντονιστής του έργου, ενώ οι άλλοι εταίροι ήταν η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, το WWF Ελλάς, η Royal Society for the Protection of Birds (RSPB), η Doğa Derneği, τα περιφερειακά γραφεία της BirdLife International στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, το A. P. Leventis Ornithological Research Institute (APLORI), το CMS Raptors MoU και η Green Balkans.