Η ψηφιακή δημόσια σφαίρα μετασχηματίζεται με ταχείς ρυθμούς, υπό την επιρροή δύο στενά συνδεδεμένων φαινομένων: της disinformation, δηλαδή της σκόπιμης παραπληροφόρησης, και του disnews, ενός υβριδικού περιεχομένου που υιοθετεί τη μορφή της είδησης, χωρίς να πληροί τα κριτήρια της δημοσιογραφικής εγκυρότητας.
Όπως αναδείχθηκε και στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ Δελφών 2026, η παραπληροφόρηση δεν αποτελεί πλέον ένα δευτερεύον πρόβλημα της ψηφιακής εποχής, αλλά έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία των σύγχρονων κοινωνιών.
Ο Χρήστος Ταραντίλης υπογράμμισε ότι, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, η παραπληροφόρηση καταγράφεται ως κίνδυνος μεγαλύτερος ακόμη και από την κλιματική κρίση ή τις γεωπολιτικές εντάσεις. Η διαπίστωση αυτή αντανακλά μια ουσιαστική αλλαγή: η πληροφορία —και κυρίως η χειραγώγησή της— εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο επιρροής.
Όταν το ψευδές αποκτά ταχύτητα και κλίμακα
Σε αυτό το περιβάλλον, η παραπληροφόρηση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα ψευδή δημοσιεύματα. Αποκτά χαρακτηριστικά συστημικού φαινομένου, άμεσα συνδεδεμένου με την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η δυνατότητα παραγωγής περιεχομένου υψηλής πειστικότητας —από κείμενα έως deepfake βίντεο και ήχους— καθιστά όλο και πιο δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και κατασκευής.
Η ίδια τεχνολογία λειτουργεί με διττό τρόπο. Από τη μία πλευρά, ενισχύει την πρόσβαση στη γνώση και την κατανόηση σύνθετων δεδομένων. Από την άλλη, όταν αξιοποιείται με παραπλανητικά δεδομένα, μπορεί να αναπαράγει την παραπληροφόρηση με πρωτοφανή ταχύτητα και κλίμακα. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον όπου η αξιοπιστία της πληροφορίας δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
