Ίντα να κάψετε μωρέ; Μπορείτε τσι ψυχές μας;
Τα σπίτια τα γκρεμίσατε, μα όχι τσι καρδιές μας.
Άντρες βοσκοί απου ποτές δε σκύψαν το κεφάλι,
εκάμαν για τη λευτεριά τη ζήση τους χαλάλι.
Στη θύελλα του φασισμού που τη φωθιά σκορπίζει,
Μόνο με αίμα το δεντρό της λεφτεριάς ανθίζει!”

Με σεβασμό, παρουσία πλήθους κόσμου και επισήμων, τα Ανώγεια τίμησαν στις 13-8-2025 τους νεκρούς της Κατοχής με τη συμπλήρωση 81 χρόνων από το Ολοκαύτωμα του χωριού από τους Γερμανούς κατακτητές, στις 13 Αυγούστου 1944!
Το 3o Ολοκαύτωμα στη μακραίωνη ιστορία του χωριού μας, που δεν έκαμψε όμως το φρόνημα και την αγωνιστικότητα των Ανωγειανών, που συνέχισαν να παλεύουν για Ελευθερία και Ανεξαρτησία, ενώ μετά τη λήξη του πολέμου, κατάφεραν με θυσίες και κόπους να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους.

Παρά την ζέστη, ντόπιοι και επισκέπτες των Ανωγείων κατέκλυσαν την πλατεία Αρμί, όπου υπήρχε και τιμητικό στρατιωτικό άγημα καθώς και στρατιωτική μπάντα, ενώ τέσσερις φορές στη διάρκεια της τελετής, δυο μαχητικά F-16 “έσκισαν” τον ουρανό των Ανωγείων με τους πιλότους μας να τιμούν με αυτό τον ιδιαίτερο τρόπο τους νεκρούς του Ολοκαυτώματος και όλων των πολέμων όπου οι Ανωγειανοί θυσιάστηκαν για την πατρίδα.
Ξεχωριστή ήταν η παρουσία των επισήμων, με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Δημήτριο Χούπη και τον Αντιστράτηγο, Διοικητή Διοίκησης Ειδικού Πολέμου Γεώργιο Μανουρά!
Η επίσημη δοξολογία έγινε στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη στο Αρμί, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ. Ευγενίου και του Μητροπολίτη Ρεθύμνης κ.κ. Προδρόμου.
Το παρόν έδωσαν ακόμα μεταξύ άλλων, ο βουλευτής Ηρακλείου της Ν.Δ Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης, ο βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ηρακλείου Φραγκίσκος Παρασύρης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο δήμαρχος Αμαρίου Παντελής Μουρτζανός, ο δήμαρχος Μυλοποτάμου Γεώργιος Κλάδος, ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης, η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου Μαρία Λιονή και άλλοι.

Αίσθηση μα και χειροκροτήματα προκάλεσε η κίνηση του μέλους της Κ.Ε του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ Βασίλη Σμπώκου, όταν κατά την διάρκεια της κατάθεσης στεφάνου εκ μέρους του κόμματος του, ύψωσε την Ελληνική και την Παλαιστινιακή σημαία, φωνάζοντας συνθήματα κατά του φασισμού και υπέρ της λήξης κάθε πολέμου.
Στην εκδήλωση του Δήμου Ανωγείων, η εκπαιδευτικός Κατερίνα Σπιθούρη, εγγονή του “θρυλικού” Εμμανουήλ Σπιθούρη “Νταμπακομανώλη” που είχε τραυματιστεί σοβαρά στο σαμποτάζ της Δαμάστας, εκφώνησε το ιστορικό της ημέρας, με την ίδια να συγκινείται αλλά και να μας συγκινεί όλους στις αναφορές για τον παππού της, μέσα από μια άρτια ομιλία.
Το μουσικό κομμάτι της εκδήλωσης, παρουσίασαν τρεις νέοι του χωριού που απέδωσαν με υπέροχο τρόπο το “Ω, Παναγιά μου Ανωγειανή” της Ειρήνης Αναγνωστάκη, ο Λυκούργος Πασπαράκης, ο Χάρης Φασουλάς και ο Σοφοκλής Καλλέργης.
Νέοι και νέες του χωριού ντυμένοι με παραδοσιακές στολές, έδωσαν επίσης έναν ιδιαίτερο τόνο στην εκδήλωση. Μετά το πέρας της, ο δήμος Ανωγείων παρέθεσε τραπέζι στους επισήμους στο κέντρο “Ντελίνα”.
Χρόνια πολλά Ανώγεια!
-Οι μαντινάδες στο άρθρο είναι των Κώστα Μανουρά, Γιάννη Δακανάλη και Βασίλη Καλομοίρη.








