Νέο «πακέτο» ρυθμίσεων για το ιδιωτικό χρέος – Τι αλλάζει σε δόσεις, κατασχέσεις και εξωδικαστικό

Μια ολοκληρωμένη δέσμη νομοθετικών μέτρων, η οποία υπερψηφίστηκε πρόσφατα και τίθεται σταδιακά σε τροχιά υλοποίησης, αναδιαμορφώνει ριζικά το τοπίο των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων. Οι παρεμβάσεις αυτές αγγίζουν τις δικαστικές αποφάσεις, τη λειτουργία του εξωδικαστικού συμβιβασμού, τις οφειλές προς το κράτος, αλλά και τους περιορισμούς στις αναγκαστικές εισπράξεις.

Τα νέα μέτρα αφορούν εκατομμύρια ιδιώτες και επαγγελματίες, καθώς επηρεάζουν τόσο παλαιότερες εκκρεμότητες του «νόμου Κατσέλη» όσο και πρόσφατα χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Παράλληλα, θεσπίζονται ευνοϊκότερα όρια για τους τραπεζικούς λογαριασμούς και απλουστεύονται οι όροι άρσης των δεσμεύσεων.

Οι Βασικοί Πυλώνες της Μεταρρύθμισης

Η κυβερνητική στρατηγική εστιάζει στην ανακούφιση των νοικοκυριών και στην αποφόρτιση της αγοράς από το συσσωρευμένο βάρος των απλήρωτων υποχρεώσεων.

Το νέο μοντέλο φέρνει ριζικές αλλαγές σε τέσσερα κεντρικά πεδία:

• Στις δικαστικές διευθετήσεις των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

• Στις διαδικασίες του εξωδικαστικού μηχανισμού.

• Στο πλήθος των δόσεων για χρέη προς το Δημόσιο.

• Στα όρια προστασίας και τις κατασχέσεις καταθέσεων.

1. Νέος Τρόπος Εκτοκισμού για τον «Νόμο Κατσέλη»

Η σημαντικότερη διαφοροποίηση εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο επιβαρύνονται με τόκους οι ρυθμίσεις του ν. 3869/2010. Στο εξής, το επιτόκιο θα επιβάλλεται αποκλειστικά επί της μηνιαίας καταβολής και όχι στο σύνολο του εναπομείναντος χρέους, περιορίζοντας δραστικά το τελικό κόστος για τον δανειολήπτη.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη:

• Κάθε μηνιαία δόση μειώνει άμεσα και αποτελεσματικά το αρχικό κεφάλαιο.

• Η βάση υπολογισμού των τόκων συρρικνώνεται σημαντικά.

• Οι υπόχρεοι καταφέρνουν να ξεχρεώσουν πολύ γρηγορότερα.

Επιπλέον, για τις εν εξελίξει ρυθμίσεις, τυχόν επιπλέον ποσά που καταβλήθηκαν βάσει του παλαιού συστήματος θα συμψηφίζονται αυτόματα με τις επόμενες δόσεις.

2. Σταθεροποίηση Όρων στις Υφιστάμενες Ρυθμίσεις

Για όσους έχουν ήδη υπαχθεί σε προγράμματα διευθέτησης (όπως ο εξωδικαστικός), θεσπίζεται απόλυτη προστασία των συμφωνηθέντων. Οι παράμετροι της συμφωνίας (διάρκεια, επιτόκιο, ποσό) «κλειδώνουν» οριστικά, αποκλείοντας κάθε μελλοντική δυσμενή τροποποίηση. Το μέτρο αυτό έχει αναδρομική ισχύ από το 2019, θωρακίζοντας χιλιάδες πολίτες.

3. Πρόγραμμα 72 Δόσεων για Φορείς του Δημοσίου

Τίθεται σε εφαρμογή ένα έκτακτο σχήμα αποπληρωμής έως και 72 μηνιαίων δόσεων για παλαιά χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και τα ταμεία (ΚΕΑΟ), τα οποία δημιουργήθηκαν μέχρι τα τέλη του 2023 και δεν ήταν ενταγμένα σε άλλο συμβιβασμό.

• Διάρκεια: Έως 72 μήνες.

• Υλοποίηση: Ψηφιακά, μέσω των πλατφορμών της ΑΑΔΕ και του ΚΕΑΟ.

• Έναρξη: Με την κατάθεση της πρώτης δόσης.

• Προθεσμία: Η σχετική πλατφόρμα θα παραμείνει ανοιχτή για αιτήσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Προστασία Λογαριασμών και Δυνατότητες Αποδέσμευσης

Ενίσχυση του Ακατάσχετου Ορίου

Το ποσό που προστατεύεται από αναγκαστικά μέτρα στους τραπεζικούς λογαριασμούς αυξάνεται και διαμορφώνεται πλέον στα 1.600 ευρώ μηνιαίως.

Η εξέλιξη αυτή θωρακίζει το διαθέσιμο εισόδημα περίπου 1,7 εκατομμυρίων πολιτών, καλύπτει και χρέη προς ιδιώτες, ενώ ειδικά για τους κοινούς λογαριασμούς το όριο προστασίας μπορεί να αγγίξει και τα 2.200 ευρώ.

Μερική Εξόφληση και Άρση Κατασχέσεων

Θεσμοθετείται η δυνατότητα να ξεμπλοκάρουν οι δεσμευμένοι τραπεζικοί λογαριασμοί, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης θα καταβάλει τουλάχιστον το 25% της συνολικής του οφειλής. Η συγκεκριμένη ευεργετική διάταξη μπορεί να αξιοποιηθεί μόνο μία φορά από κάθε φορολογούμενο, με σκοπό να διευκολυνθεί η επιστροφή του στην ομαλή οικονομική δραστηριότητα.

Διεύρυνση και Νέες Παράμετροι στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό

Η πρόσβαση στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού συμβιβασμού γίνεται ευκολότερη, καθώς το ελάχιστο ποσό για την υποβολή αίτησης πέφτει από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ.

Θωράκιση της Πρώτης Κατοικίας

Για πρώτη φορά εισάγεται ειδικό καθεστώς προστασίας της κύριας κατοικίας εντός του εξωδικαστικού. Ο ενδιαφερόμενος έχει πλέον το δικαίωμα να εξαιρέσει το ιδιοκατοικούμενο ακίνητό του από τη διαδικασία εκποίησης, προτείνοντας εναλλακτικά κάποιο άλλο περιουσιακό στοιχείο προς ρευστοποίηση, κερδίζοντας παράλληλα ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής ή μεγαλύτερη διαγραφή χρέους («κούρεμα»).