Τα Υπουργεία Περιβάλλοντος , Ενέργειας και Τουρισμού πρόσφατα ανακοίνωσαν ότι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ ) εισέρχεται στην τελική ευθεία.
Ειδικότερα οι αρμόδιοι Υπουργοί τόνισαν ότι προγραμματίζεται η παρουσίαση της ΚΥΑ μέσα στον Απρίλιο , με στόχο η κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) να έχει υπογραφεί εντός του Μαΐου.
Στον τύπο έχουν διαρρεύσει σημεία της ΚΥΑ και ήδη έχουν προκαλέσει αναστάτωση & αντιδράσεις στον κλάδο του τουρισμού και γενικότερα της οικονομίας . Θεωρώ σκόπιμο με υπευθυνότητα και σαφήνεια η Πολιτεία να δώσει επαρκή περιβαλλοντική τεκμηρίωση και να εξειδικεύσει και κατηγοριοποιήσει το χώρο επαρκώς.
Επειδή το προγενέστερο ΕΧΠ-Τ ακυρώθηκε με απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας , οφείλει η Πολιτεία να φροντίσει η νέα πρόταση της για το ΕΧΠ-Τ να υιοθετεί και να λαμβάνει υπόψη της την φέρουσα ικανότητα , τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη και την προστασία των φυσικών πόρων .
Το ΕΧΠ-Τ αποτελεί εργαλείο μακροπρόθεσμου σχεδιασμού που συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την περιβαλλοντική προστασία και την κοινωνική συνοχή.
Συγκεκριμένα κι σε γενικό επίπεδο , κατά την γνώμη μου το ΕΧΠ-Τ , χρήζει συμπλήρωσης , προκειμένου να διορθωθούν και να συμπληρωθούν διάφορα σημεία του όπως:
- Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) κάνει μόνο ποιοτικές εκτιμήσεις , χωρίς καμία προσέγγιση και εκτίμηση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.
- Απαιτείται αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης με όρους βιωσιμότητας ανά ζώνη (Πόλεις , νησιά , παράκτιες περιοχές ) και προορισμό.
- Εξέταση κι διατύπωση εναλλακτικών σεναρίων (σε επίπεδο χώρας και επιμέρους ζωνών).
- Να δείχνει το νέο ΕΧΠ-Τ που θα γίνουν οι τουριστικές επενδύσεις.
- Εκπόνηση ολοκληρωμένων Περιφερειακών και Τοπικών σχεδίων με σαφείς κατευθύνσεις .
Ειδικότερα , τώρα η άποψη και οι προτάσεις του Δήμου Χερσονήσου για το νέο ειδικό χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό , μετά από διαλογική συζήτηση και επιστημονική τεκμηρίωση , επικυρώθηκε με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου .
Τα βασικά σημεία της πρότασης μας παρατίθενται στη συνέχεια.
- Η προτεινόμενη κατηγοριοποίηση του γεωγραφικού χώσου του Δήμου μας , με βάση τη χωρική διάρθρωση καταλυμάτων δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Η κατάταξη των δημοτικών ενοτήτων Μαλίων και Χερσονήσου στις περιοχές ελέγχου (κατηγορία Α) , δεν εξυπηρετεί την ανάπτυξη και κυρίως την επιπρόσθετη που θα προκύψει από τη νέα πραγματικότητα με την κατασκευή του νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Ηρακλείου στο Καστέλι. Προτείνουμε οι δημοτικές ενότητες Μαλίων κι Χερσονήσου να ενταχθούν στις αναπτυγμένες περιοχές (κατηγορία Β), η δημοτική ενότητα Γουβών να ενταχθεί στις αναπτυσσόμενες περιοχές (κατηγορία Γ) και η δημοτική ενότητα Επισκοπής να ενταχθεί στις περιοχές με δυνατότητα ανάπτυξης (κατηγορία Δ).
- Η διάκριση μεταξύ των δημοτικών κοινοτήτων εντός της ίδιας δημοτικής ενότητας ως προς την κατηγοριοποίηση καθώς υπάρχουν πολύ μεγάλες αποκλίσεις στο βαθμό ανάπτυξης των παραλιακών Δ.Κ. από αυτές της ενδοχώρας.
- Ο εκσυγχρονισμός των ξενοδοχειακών μονάδων σε Χερσόνησο Και Μάλια θα τονώσει την ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος. Για τη θωράκιση των επενδύσεων πρέπει να δοθούν σαφή αναπτυξιακά και οικονομικά κίνητρα.
- Η ύπαρξη μικρών ιδιοκτησιών στο δήμο μας , θα αποτελέσει εμπόδιο για την δημιουργία νέων επενδύσεων καθώς, κατά την πρόταση , για τις Γούβες θα απαιτούνταν 12 στρέμματα για να γίνει μια νέα μονάδα και για την Χερσόνησο και τα Μάλια θα απαιτούνταν 16 στρέμματα.
- Η εκπόνηση ενός Στρατηγικού Σχεδίου : «Χερσόνησος 2040» , το οποίο θα επικεντρώνεται στην ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη μέχρι το 2040 , με δέσμευση οικονομικών πόρων για τη δημιουργία των κρίσιμων , βασικών τοπικών υποδομών.
- Η καθιέρωση προτύπων ποιότητας και βιωσιμότητας στον τουρισμό. Η αναβάθμιση μπορεί να προκύψει με την ανάπτυξη προτύπου πιστοποίησης για βιώσιμες λειτουργίες.
- Η περιβαλλοντική ανθεκτικότητα της περιοχής είναι βασική παράμετρος της βιωσιμότητας, αλλά και της ανταγωνιστικότητας της. Απαιτείται με τη στήριξη της Πολιτείας (από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους) η εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων αισθητήρων για έγκαιρη προειδοποίηση και αλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο , που θα επιτρέπουν την προληπτική διαχείριση κινδύνων και τον σχεδιασμό ενός αποτελεσματικού συστήματος Πολιτικής Προστασίας .
- Η διαχείριση καταστάσεων που εμφανίζουν στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν στο φαινόμενο του υπερτουρισμού μπορεί να γίνει με την ανάπτυξη νέων μορφών τουρισμού που υιοθετούν νέες τεχνολογίες. Η καινοτομία είναι κλειδί για την δημιουργία ενός βιώσιμου ανθεκτικού τουριστικού προϊόντος.
- Η κλιματική κρίση μπορεί να προσφέρει νέες ευκαιρίες για τον τουρισμό , ειδικά στην Κρήτη . Η διαπιστωμένη αύξηση της θερμοκρασίας επιτρέπει στον προορισμό μας να επεκτείνει την τουριστική περίοδο και να προσελκύσει τουρίστες και εκτός παραδοσιακών μηνών αιχμής . Αυτό , μαζί με την υιοθέτηση στην πολιτική μας βιώσιμων μορφών τουρισμού θα βοηθήσει στην εξισορρόπηση των τουριστικών ροών και την πίεση που ασκείται σήμερα , ειδικά το τετράμηνο Ιούνιος – Σεπτέμβριος.
10. Η διαχείριση και η ανάπτυξη του τουρισμού δεν μπορεί πλέον να επικεντρώνεται μόνο στην αύξηση των αριθμών , αλλά πρέπει να στοχεύει και στην ποιότητα της τουριστικής εμπειρίας και στη διατήρηση των πόρων.
11. Η διευκόλυνση της διασύνδεσης της τοπικής γεωργικής παραγωγής με ξενοδοχεία και επιχειρήσεις , εξασφαλίζοντας τοπικά προϊόντα υψηλής ποιότητας και στηρίζοντας την περιφερική ανάπτυξη.
12. Η θέσπιση μόνιμου «ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ » σε επίπεδο Περιφέρειας το οποίο θα διασφαλίσει την άνετη χρήση των περιβαλλοντικών πόρων , θα εκτιμά τον αντίκτυπο της τουριστικής δραστηριότητας στο περιβάλλον και εγγυάται την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διατήρηση της φυσικής και οικιστικής ακεραιότητας του προορισμού.
13. Η θέσπιση κινήτρων για την εξασφάλιση χώρων φιλοξενίας με κατάλληλες συνθήκες χαμηλού κόστους , για τους εργαζόμενους στον τουριστικό τομέα , αλλά και τους άλλους τομείς της οικονομίας .Η επίλυση προβλημάτων στέγασης πρέπει να πραγματοποιηθεί .
14. Η θέσπιση κινήτρων για την εκπόνηση Master Plan ολοκληρωμένης διαχείρισης Παράκτιας Ζώνης από τους ΟΤΑ και τους επιχειρηματίες με σκοπό την ορθολογική παρέμβαση για κρίσιμες υποδομές που θα εξασφαλίσουν την πρόσβαση στις ακτές και την ορθολογική ανάπλαση του παραλιακού μετώπου.
15. Η ρύθμιση των ακραίων αλλοιώσεων και όχι η απαγόρευση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (AirBNB) στη στεγαστική αγορά των ντόπιων και σε άλλες πλευρές της κοινωνικής ζωής , που διακινδυνεύουν την συνοχή της τοπικής κοινωνίας . Το All Inclusive αποτελεί ένα σοβαρό θέμα , το οποίο απασχολεί έντονα την τάξη των μικρών ξενοδόχων , αλλά και άλλους τομείς της τουριστικής οικονομίας , όπως την εστίαση και την διασκέδαση και η Πολιτεία οφείλει να το εξετάσει με τη δέουσα προσοχή. Συγκεκριμένα απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις με μέτρα που δίνουν κίνητρα στους ιδιοκτήτες για μακροχρόνιες μισθώσεις , ώστε να μην επηρεάζεται δυσμενώς η διαμόρφωση των τιμών των ακινήτων για τους μόνιμούς κατοίκους.
Εν κατακλείδι στόχος του ΕΧΠ-Τ πρέπει να είναι η βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας , «μια ανάπτυξη που συνθέτει και σταθμίζει κοινωνικούς , οικονομικούς και περιβαλλοντικούς στόχους » , όπως διατυπώνεται στο άρθρο 1 του ν.4477/2016, και να εναρμονίζεται προς της διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας σε ότι αφορά την προστασία του περιβάλλοντος.
Ο Δήμαρχος Χερσονήσου
Ζαχαρίας Εμμ. Δοξαστάκης
