Νομοθετική πρόταση για τη βελτίωση της βιώσιμης διαχείρισης της αλιείας στην Ελλάδα κατέθεσε το WWF Ελλάς στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η βιωσιμότητα της αλιείας και η προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων αποτελούν πλέον αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες. Γνωρίζοντας καλά ότι τα ιχθυαποθέματα δεν είναι ανεξάντλητα, πιστεύουμε ότι η ανάγκη για ουσιαστική και αποτελεσματική προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
Η αποτελεσματική και βιώσιμη διαχείριση της αλιείας προϋποθέτει όμως ένα συμμετοχικό σύστημα διακυβέρνησης και διαχείρισης της αλιείας με τη συνδρομή όλων των εμπλεκόμενων φορέων και δη των ίδιων των αλιέων. Για την επίτευξη αυτού, το WWF Ελλάς, με τελικό στόχο την αντιμετώπιση της υπεραλίευσης και την ενίσχυση της βιωσιμότητας της αλιείας και του αλιευτικού κλάδου, καταθέτει ολοκληρωμένη νομοθετική πρόταση για τη θέσπιση συμμετοχικών σχημάτων διαχείρισης της αλιείας στη χώρα μας.
Βασικά σημεία της νομοθετικής πρότασης είναι η ενίσχυση και αναμόρφωση του Συμβουλίου Αλιείας, για το οποίο προτείνεται η μετατροπή του σε ένα ουσιαστικό γνωμοδοτικό και συμβουλευτικό όργανο του κράτους, αλλά και σε ένα φόρουμ κοινωνικού διαλόγου για θέματα αλιευτικής πολιτικής και διαχείρισης. Επιπλέον, προτείνεται η Δημιουργία Περιφερειακών Συμβουλίων Βιώσιμης Αλιείας σε κάθε Περιφέρεια, ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή των τοπικών φορέων και να δοθεί έμφαση στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής. Τέλος, προτείνεται η Θεσμοθέτηση Τοπικών Επιτροπών Συνδιαχείρισης με σαφή κριτήρια και προϋποθέσεις, σε γεωγραφικά οριοθετημένες περιοχές, με τη συμμετοχή τοπικών φορέων, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις τοπικές ανάγκες και συνθήκες.
Η πρόταση αυτή είναι αποτέλεσμα μελετών επί της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας, στρατηγικών και πολιτικών, καθώς και διαβουλεύσεων με πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα, τοπικές αλιευτικές κοινότητες και άλλους αρμόδιους φορείς από όλη την Ελλάδα. Έχει βασιστεί σε καλές πρακτικές από χώρες που έχουν ήδη υιοθετήσει αντίστοιχα συστήματα συνδιαχείρισης, εντάσσοντάς τα με επιτυχία στη νομοθεσία και στην πράξη.
Τα οφέλη της συμμετοχικής διαχείρισης στην αλιεία
H συμμετοχική διαχείριση είναι ένας συνεργατικός και δυναμικός τρόπος διαχείρισης και διακυβέρνησης των θαλάσσιων πόρων. Η ευθύνη για τη χρήση και την εκμετάλλευση των πόρων μοιράζεται μεταξύ του κράτους και των χρηστών, δηλαδή των αλιέων και άλλων φορέων που ενδιαφέρονται και εμπλέκονται με τη διαχείριση της αλιείας.
Ως μοντέλο διακυβέρνησης, η συμμετοχική διαχείριση της αλιείας μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βιώσιμη χρήση των πόρων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η εφαρμογή των όποιων ρυθμίσεων αλιείας προκύπτουν από τη διαδικασία αυτή να είναι πιο αποτελεσματική, καθώς αυτά έχουν προκύψει κατόπιν συμφωνίας και κοινής αποδοχής όλων των ενδιαφερόμενων μερών.
Η πρακτική της συμμετοχικής διαχείρισης έχει ήδη εφαρμοστεί αποτελεσματικά σε πολλές χώρες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Γενική Επιτροπή Αλιείας στη Μεσόγειο (ΓΕΑΜ/GFCM) αναγνωρίζουν τη σημασία των συμμετοχικών διαδικασιών και της συνδιαχείρισης, και προκρίνουν την ουσιαστική συμμετοχή των αλιέων στη λήψη αποφάσεων για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των όποιων διαχειριστικών μέτρων.
Η Ελλάδα, με την υπογραφή του Περιφερειακού Σχεδίου Δράσης για την αλιεία μικρής κλίμακας στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα (RPOA-SSF) το 2018, ανέλαβε τη δέσμευση να ενισχύσει τη συμμετοχή των παράκτιων αλιέων μικρής κλίμακας στη λήψη αποφάσεων για θέματα αλιείας και να προωθήσει σχήματα συνδιαχείρισης.
Με βάση την εμπειρία, έχει γίνει πλέον σαφές ότι το στοίχημα της βιώσιμης διαχείρισης της αλιείας, με σεβασμό στο περιβάλλον και τον άνθρωπο, μπορεί να κερδηθεί μόνο μέσα από τη συνεργασία και τη συμμετοχή όλων.
