Διεθνείς ερευνητές αναπτύσσουν εργαλείο για να μετρήσουν κρίσιμες στιγμές που μπορούν να πυροδοτήσουν γρήγορη και αυτοσυντηρούμενη μείωση εκπομπών άνθρακα παγκοσμίως
Μια ομάδα διεθνών ερευνητών ανέπτυξε μια νέα μέθοδο για να εντοπίσει τα λεγόμενα θετικά σημεία καμπής — εκείνες τις στιγμές όπου μικρές αλλαγές στη συμπεριφορά, την τεχνολογία ή τις πολιτικές μπορούν να πυροδοτήσουν εκτεταμένη, αυτοσυντηρούμενη πρόοδο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Η προσέγγισή τους, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Sustainability Science, στοχεύει να εντοπίσει πού μπορεί να εμφανιστούν αυτά τα σημεία, πόσο κοντά βρισκόμαστε στην επίτευξή τους και ποιες ενέργειες μπορούν να τα προωθήσουν.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η μετρήσιμη προσέγγιση αυτών των σημείων καμπής μπορεί να βοηθήσει να επιταχυνθεί η παγκόσμια μετάβαση από συστήματα υψηλής εκπομπής άνθρακα, προτού να είναι πολύ αργά.
«Η παγκόσμια οικονομία μειώνει τις εκπομπές της τουλάχιστον πέντε φορές πιο αργά από ό,τι απαιτείται για να επιτευχθεί ο στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού, που προβλέπει περιορισμό της υπερθέρμανσης σε κάτω των 2°C», δήλωσε ο Τιμ Λέντον, συν-συγγραφέας από το Global Systems Institute του Πανεπιστημίου του Έξετερ, που μελετά την κλιματική αλλαγή και τα σημεία καμπής από τη δεκαετία του 1990.
«Η πρόκληση τώρα είναι να εντοπίσουμε πιθανά θετικά σημεία καμπής και τις ενέργειες που μπορούν να τα φέρουν πιο γρήγορα — αποφεύγοντας ταυτόχρονα τη φρούδα ελπίδα για την ύπαρξή τους ή την απλοποίηση της φύσης, των κινητήριων δυνάμεων και των επιπτώσεών τους.»
Τι είναι το θετικό σημείο καμπής;
Τα σημεία καμπής είναι κατώφλια όπου μια μικρή παρέμβαση μπορεί να πυροδοτήσει μεγάλες, συχνά μη αναστρέψιμες αλλαγές. Είναι το σημείο όπου η αλλαγή αυτοτροφοδοτείται μέσα σε ένα σύστημα, προκαλώντας τη μετάβασή του από μια κατάσταση σε μια άλλη.
α συμβούν σε τομείς όπως η ενέργεια και οι οδικές μεταφορές, και πιστεύουμε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι κοντά σε σημείο καμπής στην υιοθέτηση των αντλιών θερμότητας», δήλωσε ο συν-συγγραφέας Στιβ Σμιθ, επίσης από το Global Systems Institute του Έξετερ.
Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι υιοθετούν αντλίες θερμότητας, ηλιακά πάνελ ή ηλεκτρικά οχήματα, η απόδοσή τους βελτιώνεται, οι τιμές πέφτουν και η υποδομή επεκτείνεται — όλα αυτά ενισχύουν την υιοθέτηση και επιταχύνουν τη μετάβαση.
«Άλλες μετασχηματιστικές αλλαγές — όπως μια σημαντική στροφή μακριά από την κατανάλωση κρέατος — μπορεί επίσης να είναι πιο πιθανές απ’ ό,τι φαίνονται», πρόσθεσε.
Από τη θεωρία στην πράξη
Οι συγγραφείς έχουν κάνει τη μεθοδολογία τους ανοικτή για όλους, ώστε να μπορεί να βελτιωθεί, να εμπλουτιστεί ή να χρησιμοποιηθεί στην πράξη. Ελπίζουν ότι αυτό θα επιτρέψει σε ερευνητές και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να εντοπίσουν και να ενεργοποιήσουν αυτές τις θετικές αλυσιδωτές αντιδράσεις πιο γρήγορα.
Ο Φρανκ Γκιελς, συν-συγγραφέας από το Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, ανέφερε ότι η προσέγγιση αυτή μπορεί να βοηθήσει στο να επικεντρωθούν οι προσπάθειες για το κλίμα στις πιο σημαντικές στιγμές.
«Αυτά τα [θετικά σημεία καμπής] προσφέρουν κρίσιμα αντίδοτα στην απαισιοδοξία που συχνά διαχέεται στους δημόσιους διαλόγους για την κλιματική μετρίαση, τόσο στην πολιτική όσο και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.»
