Πρόκειται για ένα κορίτσι ηλικίας 140 χιλιάδων ετών που ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία και εξέλιξη της ανθρωπότητας.
Οι Νεάντερταλ φαίνεται πως αναμίχθηκαν με τους προγόνους μας 100,000 χρόνια νωρίτερα απ’ ό,τι πιστεύαμε έως σήμερα σύμφωνα με μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «l’Anthropologie».
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι ο ένας γονέας ενός παιδιού πέντε ετών που έζησε πριν από 140,000 χρόνια ήταν Νεάντερταλ και ο άλλος γονέας Homo sapiens. Τα απολιθώματα του παιδιού, που πιθανότατα ήταν κορίτσι, ανασκάφηκαν πριν από 90 χρόνια στο Σπήλαιο Σκουλ, στο όρος Κάρμηλος, στο σημερινό βόρειο Ισραήλ.
Μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ και το Γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας πραγματοποίησε σειρά προηγμένων αναλύσεων στα οστά συμπεριλαμβανομένης αξονικής τομογραφίας του κρανίου.
«Γενετικές μελέτες την τελευταία δεκαετία έχουν δείξει ότι αυτές οι Νεάντερταλ και Homo sapiens αντάλλαξαν γονίδια. Ακόμα και σήμερα 40,000 χρόνια μετά την εξαφάνιση των τελευταίων Νεάντερταλ, ένα 2–6% του γονιδιώματός μας είναι νεαντερταλικής προέλευσης. Μέχρι τώρα πιστεύαμε ότι οι γενετικές αυτές ανταλλαγές έγιναν μεταξύ 60.000 και 40.000 χρόνων πριν. Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα εύρημα 140,000 ετών» λέει καθηγητής Ισραέλ Χερσκόβιτς, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
Τα ευρήματα
Σύμφωνα με τη μελέτη το κρανίο του παιδιού μοιάζει στη συνολική του μορφή με αυτά των Homo sapiens ειδικά στην καμπυλότητα του θόλου αλλά εμφανίζει χαρακτηριστικά νεαντερταλικά, όπως το αγγειακό σύστημα μέσα στο κρανίο, η κάτω γνάθος και η δομή του έσω αυτιού.
Η ανακάλυψη καθιστά το συγκεκριμένο απολίθωμα το αρχαιότερο γνωστό εύρημα στον κόσμο με χαρακτηριστικά και των δύο ειδών. Προηγούμενη μελέτη του Χερσκόβιτς είχε δείξει ότι οι Νεάντερταλ ζούσαν στην περιοχή του σημερινού Ισραήλ ήδη πριν από 400,000 χρόνια. Τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι συνάντησαν πρώιμους ανθρώπους που άρχισαν να εγκαταλείπουν την Αφρική περίπου πριν από 200,000 χρόνια.
Αυτός ο τύπος ανθρώπου τον οποίο οι ερευνητές ονομάζουν «Homo Nesher Ramla» από τον αρχαιολογικό χώρο όπου βρέθηκε φαίνεται να ήταν προϊόν διασταύρωσης των δύο πληθυσμών. Το παιδί αποτελεί μέχρι σήμερα την αρχαιότερη απόδειξη κοινωνικών και βιολογικών δεσμών μεταξύ Νεάντερταλ και Homo sapiens.
Εκτιμάται ότι οι τοπικοί Νεάντερταλ εξαφανίστηκαν καθώς απορροφήθηκαν από τον πληθυσμό των Homo sapiens και ίσως κάτι ανάλογο συνέβη αργότερα με τους Νεάντερταλ που ζούσαν στην ευρωπαϊκή ήπειρο αν και έχουν υποστηριχτεί και άλλες θεωρίες στις οποίες οι Νεάντερταλ εξαφανίστηκαν εξαιτίας αδυναμίας ανταγωνισμού με τους ανθρώπους ή/και εξαιτίας κλιματικών αλλαγών στις οποίες δεν κατάφεραν να προσαρμοστούν.
«Το απολίθωμα που μελετήσαμε είναι η αρχαιότερη φυσική απόδειξη ζευγαρώματος ανάμεσα σε Νεάντερταλ και Homo sapiens» τόνισε ο Χερσκόβιτς. Συγκριτικά το 1998 βρέθηκε στην Πορτογαλία ένας σκελετός παιδιού με χαρακτηριστικά και των δύο ομάδων – το αποκαλούμενο «Παιδί της Κοιλάδας Λαπέδο» – που όμως χρονολογείται μόλις 28.000 χρόνια πριν, δηλαδή πάνω από 100.000 χρόνια αργότερα από το παιδί του Σκουλ.
Οι αναλύσεις έδειξαν ότι το παιδί είχε κρανιακή καμπυλότητα όμοια με τον Homo sapiens, αλλά η κάτω γνάθος, η σπονδυλική στήλη και η λεκάνη της έφεραν νεαντερταλικά χαρακτηριστικά. Η παλαιοανθρωπολόγος Αν Νταμπρικούρ-Μαλασέ εξήγησε ότι το κορίτσι είχε «δυνατό λαιμό, ελαφρώς πιο ψηλό από του Homo sapiens, λιγότερο προτεταμένο μέτωπο και μια ελαφριά προγναθία κάτω από τη μύτη». Με άλλα λόγια το σκελετικό της σύνολο αποκαλύπτει πώς θα μπορούσαν να φαίνονταν τα υβρίδια ανθρώπων και Νεάντερταλ με στοιχεία και από τα δύο είδη.
Εικόνα μιας οικογένειας Νέαντερταλ και ανθρώπου. πηγή φωτό. (University of Israel)
