Στην 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς, οι συμμετέχουσες κυβερνήσεις προώθησαν διεθνείς δεσμεύσεις για τη διατήρηση και προστασία των ωκεανών. Ωστόσο, καθώς οι θάλασσες και οι παράκτιες κοινότητες αντιμετωπίζουν κρίσιμες απειλές από την υπεραλίευση, την κλιματική αλλαγή και τη ρύπανση, το WWF καλεί τους παγκόσμιους ηγέτες να αναλάβουν συγκεκριμένες δράσεις, ώστε να διατηρηθεί και να ενισχυθεί η πρόοδος που επιτεύχθηκε στη Νίκαια.
Με περίπου 60 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να συμμετέχουν στη διάσκεψη αυτή, οι θάλασσες και η προστασία τους βρέθηκαν στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής . Κατά τη διάρκεια της συνόδου, 19 ακόμη χώρες επικύρωσαν τη Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα (High Seas Treaty), αυξάνοντας το συνολικό αριθμό σε 51 μέρη (50 χώρες συν την ΕΕ) και πλησιάζοντας έτσι το όριο των 60 μερών που απαιτούνται για την έναρξη ισχύος της, η οποία και θα επιτρέψει τη δημιουργία προστατευόμενων περιοχών στην ανοιχτή θάλασσα. Η συνθήκη είναι απαραίτητη για την εφαρμογή του Παγκόσμιου Πλαισίου για τη Βιοποικιλότητα, το οποίο δεσμεύει τις χώρες να προστατεύσουν και να διατηρήσουν τουλάχιστον το 30% των ωκεανών έως το 2030 (Στόχος 30×30).
Οι δεσμεύσεις για Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές (ΘΠΠ) που ελήφθησαν στη φετινή Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς, μόλις υλοποιηθούν, θα αυξήσουν την προστασία των ωκεανών παγκοσμίως από περίπου 8% που είναι τώρα σε πάνω από 10%. Με μόνο πέντε χρόνια να απομένουν μέχρι το 2030, απαιτούνται επιπλέον δράσεις και επενδύσεις για την επίτευξη του στόχου 30×30, αλλά και για να διασφαλιστεί η ορθή και αποτελεσματική διαχείριση των ΘΠΠ, καθώς και η προστασία τους από επιβλαβείς δραστηριότητες.
Στη Νίκαια ανακοινώθηκαν επίσης, αρκετές σημαντικές οικονομικές δεσμεύσεις. Ωστόσο, θα χρειαστεί σημαντική επιπλέον χρηματοδότηση για να καλυφθούν τα εκτιμώμενα 175 δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται ετησίως για την επίτευξη του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης 14 (“Ζωή στο νερό”) έως το 2030, καθώς και για την υποστήριξη λύσεων που προτείνουν οι αυτόχθονες λαοί και οι τοπικές κοινότητες, οι οποίες εξαρτώνται άμεσα από τη θάλασσα.
Η Kirsten Schuijt, Γενική Διευθύντρια του WWF International, δήλωσε:
«Η 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς έδωσε ώθηση στη διατήρηση των ωκεανών, με την απαιτούμενη προσοχή από τους παγκόσμιους ηγέτες. Υπήρξαν αρκετές ευπρόσδεκτες δεσμεύσεις στη Νίκαια, αλλά δεν θα είναι δυνατόν να επιτευχθούν οι στόχοι για τη φύση και το κλίμα μέχρι το 2030 αν δεν ληφθούν άμεσα δράσεις υλοποίησης των δεσμεύσεων αυτών. Η κατάσταση των θαλασσών μας είναι απελπιστική και μόνο αν συνεργαστούμε όλοι μαζί, μαζί και με τις παράκτιες κοινότητες, μπορούμε να διασφαλίσουμε ένα υγιές και βιώσιμο μέλλον για τους ωκεανούς».
Όσον αφορά την αλιεία, περισσότερες από 100 χώρες έχουν πλέον επικυρώσει τη Συμφωνία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τις Επιδότήσεις στην Αλιεία, για τον περιορισμό των πιο επιζήμιων δραστηριοτήτων— όπως αυτές που αφορούν την παράνομη αλιεία, την υπεραλίευση και την άναρχη αλιεία σε διεθνή ύδατα. Με λιγότερες από δέκα επικυρώσεις να απομένουν για να τεθεί η Συμφωνία σε ισχύ, το WWF ενθαρρύνει και τα υπόλοιπα κράτη να δεσμευτούν το συντομότερο δυνατό.
Πάνω από 90 χώρες, με επικεφαλής τη Γαλλία, εξέφρασαν την υποστήριξή τους για μια νομικά δεσμευτική παγκόσμια Συνθήκη κατά της Ρύπανσης από Πλαστικά κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης, δίνοντας ένα σημαντικό στίγμα παγκόσμιας συνεργασίας, ενόψει του επόμενου γύρου των διαπραγματεύσεων τον προσεχή Αύγουστο. Μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων τον Δεκέμβριο του 2024, τα κράτη πρέπει να χρησιμοποιήσουν όλα τα απαραίτητα μέσα για να αποφευχθούν περαιτέρω καθυστερήσεις και να επιτύχουν τη συνθήκη που υποσχέθηκαν.
Στη Νίκαια, τέσσερα ακόμη κράτη προσχώρησαν στο κάλεσμα για προληπτική παύση ή αναστολή στις εξορύξεις βαθέων υδάτων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό σε 37 κράτη. Αυτό δείχνει ότι όλο και περισσότερες κυβερνήσεις και επιχειρήσεις αναγνωρίζουν ότι απαιτείται αναστολή μέχρι να υπάρξουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα και εγγυήσεις για την αποτελεσματική προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η Διάσκεψη επίσης κατέληξε σε διάφορες πρωτοβουλίες για κλιματικές λύσεις που βασίζονται στους ωκεανούς, ενώ έντεκα χώρες ενώθηκαν με εταίρους, μεταξύ των οποίων και το WWF, για την προστασία των κοραλλιογενών υφάλων. Όμως, αυτές οι λύσεις θα επιτύχουν μόνο αν αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες αιτίες της κλιματικής αλλαγής.
Ο Pepe Clarke, Ocean Practice Leader του WWF International, δήλωσε:
«H Διάσκεψη αυτή έδωσε ζωτική νέα ώθηση στην προστασίατων ωκεανών. Όμως, αν δεν αντιμετωπίσουμε κατά μέτωπο την κλιματική κρίση και δεν απαρνηθούμε τα ορυκτά καύσιμα, τα θαλάσσια οικοσυστήματα θα συνεχίσουν να καταρρέουν. Ο ωκεανός στέλνει σήματα κινδύνου — πρέπει να δράσουμε προτού τα πράγματα γίνουν μη αναστρέψιμα. Ας διατηρήσουμε την ώθηση που δημιουργήθηκε φέτος στη Νίκαια, ώστε η επικείμενη Διάσκεψη COP30 του ΟΗΕ για το Κλίμα στο Μπελέμ να επιταχύνει τις δράσεις για την κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και την αποκατάσταση θαλάσσιων οικοσυστημάτων που μπορεί να λειτουργήσουν ως αποθήκες άνθρακα».
Σημαντική επίσης, πρόοδος στην προστασία εμβληματικών θαλάσσιων ειδών επιτεύχθηκε με την έναρξη της Παγκόσμιας Συμμαχίας για τον Τερματισμό της Εξαφάνισης Απειλούμενων Ειδών Καρχαριών και Σαλαχιών, υπό την ηγεσία της γαλλικής κυβέρνησης. Οι καρχαρίες και τα σαλάχια είναι ουσιώδους σημασίας για την υγεία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ωστόσο πάνω από το ένα τρίτο αυτών των ειδών απειλείται με εξαφάνιση, κυρίως λόγω της υπεραλίευσης.
Η Véronique Andrieux, Γενική Διευθύντρια του WWF Γαλλίας, δήλωσε:
«Η φιλοξενία της Διάσκεψης του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς στη Νίκαια έφερε τη Γαλλία στο επίκεντρο της δράσης για το μέλλον των ωκεανών. Χαιρετίζουμε τη σημαντική πρόοδο που επιτεύχθηκε αυτή την εβδομάδα, αλλά η ανάγκη για δράση είναι επιτακτική. Ο ωκεανός είναι ο καλύτερος σύμμαχός μας απέναντι στην κλιματική κρίση, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων που δύσκολα περιορίζονται. Ως η δεύτερη μεγαλύτερη ναυτική δύναμη στον κόσμο, η Γαλλία πρέπει να συνεχίσει να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο για να διασφαλιστεί ότι οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη Νίκαια θα τηρηθούν, βασιζόμενοι στην επιστήμη, στη φωνή των αυτοχθόνων λαών και των τοπικών κοινοτήτων και βάζοντας τέλος στις δραστηριότητες που θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τις θάλασσές μας. Μαζί, πρέπει να κάνουμε αυτή τη διάσκεψη σημείο καμπής. Δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμο μέλλον χωρίς έναν υγιή ωκεανό».
φωτογραφία: © Kellie Churchman
