Επιστημονική διημερίδα και έκθεση για τον Στέργιο Σπανάκη
Επιστημονική διημερίδα με τίτλο «Ο Στέργιος Σπανάκης και το έργο του» θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 9 και το Σάββατο 10 Μαΐου 2025 στην Αίθουσα «Θεοτοκόπουλος» (2ος όροφος) της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Η εκδήλωση αποτελεί συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης, του Δήμου Ηρακλείου / Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης και της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών.
Στην έναρξη της διημερίδας, την Παρασκευή 9 Μαΐου, ώρα 19:00, θα απευθύνουν χαιρετισμό ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός, η Πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας της Βικελαίας Βιβλιοθήκης Τασούλα Μαρκομιχελάκη και η εκπρόσωπος της οικογένειας του Στέργιου Σπανάκη Λήδα Ζαμπετάκη. Στη διημερίδα θα μιλήσουν ο Γιάννης Μαυρομάτης, Ομότιμος καθηγητής Παν/μίου Ιωαννίνων, ο Δημήτρης Σάββας, Προϊστάμενος της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης, ο Αντώνης Αναστασόπουλος, Αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης, ο Νίκος Ανδριώτης, ιστορικός, η Ελευθερία Ζέη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Σύγχρονης Ιστορίας Πανεπιστημίου Κρήτης, ο Σπύρος Δημανόπουλος, Δρ Σύγχρονης Ιστορίας Παν/μίου Κρήτης, η Ειρήνη Λυδάκη, Δρ Φιλολογίας, ο Γιώργος Νικολακάκης, μέλος του Δ.Σ. της Ε.Κ.Ι.Μ, αφυπηρετήσας καθηγητής Κοινωνικής και Ιστορικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης, η Ειρήνη Παπαδάκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κύπρου και ο Γιώργος Τζωράκης, αρχαιολόγος.
Στο ίδιο επίπεδο, θα εγκαινιαστεί η ομότιτλη Έκθεση με τεκμήρια που αναδεικνύουν την εμβληματική συμβολή του Στέργιου Σπανάκη στην προβολή και επιστημονική μελέτη της τοπικής ιστορίας.
Το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης της Ε.Κ.Ι.Μ. συνέδραμε στην εκθεσιακή παραγωγή με υλικό του Στέργιου Σπανάκη από τα Αρχεία και τη Βιβλιοθήκη της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών. Για τον σκοπό αυτό συνεργάστηκαν —με το επιστημονικό προσωπικό της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης— οι επιμελητές/-τριες του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, Α. Καλουτσάκης, Ε. Φουκαράκη και Α. Μπαλτατζή.
Ο Στέργιος Σπανάκης υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών (Ε.Κ.Ι.Μ.) το 1951. Η στενή επαγγελματική του συνεργασία με τον συνιδρυτή της Εταιρίας, Ανδρέα Καλοκαιρινό, αποτυπώθηκε στην πολυετή και αφοσιωμένη ενασχόλησή του με την επιμέλεια της επιστημονικής έκδοσης Κρητικά Χρονικά, ήδη από το πρώτο της τεύχος το 1947 και για πολλά ακόμη χρόνια. Σημαντική υπήρξε η συμβολή του και στα πρώτα Κρητολογικά Συνέδρια, αρχής γενομένης το 1961, όπου ανέλαβε τη διόρθωση και επιμέλεια των Πεπραγμένων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επιστημονική αρτιότητα των εκδόσεων. Στο πλαίσιο αυτής της δημιουργικής συνεργασίας, αλλά και της διαχρονικής μέριμνας της Ε.Κ.Ι.Μ. για την ανάδειξη και διάδοση της κρητικής ιστορίας, η Εταιρία χρηματοδότησε την έκδοση σημαντικών έργων του Στέργιου Σπανάκη, όπως το βιβλίοΣυμβολή στην ιστορία του Λασιθίου κατά τη Βενετοκρατία, και το πολύτομο έργο τουΜνημεία της Κρητικής Ιστορίας.
Η ιστορία στο μικρόφωνο
Η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών σε συνεργασία με τον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Αρχιεπισκοπής Κρήτης παρουσιάζουν μια σειρά εκπομπών με τον τίτλο Η ιστορία στο μικρόφωνο, κάθε Τρίτη στις 13:00 και Πέμπτη στις 23:15, στα FM 99.7 και στην ιστοσελίδα του σταθμού στον σύνδεσμο https://radioiak.blogspot.com/2024/08/blog-post_45.html
Στον έκτο κύκλο των πέντε επεισοδίων της εκπομπής Η ιστορία στο μικρόφωνο, η συγγραφέας Κλαίρη Μιτσοτάκη, Αντιπρόεδρος της Ε.Κ.Ι.Μ., διαβάζει τις σημειώσεις του Βρετανού αξιωματικού Tom J. Dunbabin, Ένας αρχαιολόγος στον πόλεμο (Εκδοτική Σειρά ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ, τ. 6, Ε.Κ.Ι.Μ., 2015).
Σε αυτό τον κύκλο, ο Tom J. Dunbabin περιγράφει την περιπέτεια του στην Κρήτη ως Βρετανός αξιωματικός που αποβιβάστηκε σε κάποια νότια παραλία του νησιού μια ανοιξιάτικη νύχτα του 1942. Άνθρωπος οξυδερκής, γενναίος και εργατικός, ο «κύριος Tom» έγινε σύντομα πολύ αγαπητός στους κρητικούς και αναδείχθηκε λίγο αργότερα σε επικεφαλής της βρετανικής αποστολής στο νησί. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο συγγραφέας δεν εστιάζει στη στρατιωτική του δράση, αλλά στη γνωριμία και τη σχέση του με τους κατοίκους του νησιού.
Γεννημένος στην Τασμανία, με σπουδές στο Σύδνεϋ της Αυστραλίας και την Οξφόρδη της Βρετανίας, ο Tom J. Dunbabin υπήρξε αξιόλογος αρχαιολόγος και ιστορικός με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αρχαία Ελλάδα. Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου κατατάχθηκε στο Βρετανικό στρατό και στη συνέχεια, με την ιδιότητα του αξιωματικού της Βρετανικής Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, βρέθηκε στην κατεχόμενη Κρήτη. Τις αναμνήσεις του από την τριετή παρουσία του στο νησί κατέγραψε ο ίδιος μεταπολεμικά, όμως ο πρόωρος θάνατός του το 1955, δεν του επέτρεψε να τις ολοκληρώσει και ίσως να τις εκδώσει. Το χειρόγραφο του βρέθηκε στα χέρια του ανιψιού και συνονόματου του Tom Dunbabin, ο οποίος σε συνεργασία με την Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, επιμελήθηκε την έκδοσή του στο πλαίσιο της εκδοτικής σειράς Μαρτυρίες της ΕΚΙΜ.
Μείνετε συντονισμένοι (99.7 FM) για επιλεγμένες «Μαρτυρίες» της Ε.Κ.Ι.Μ., σε επιμέλεια και παρουσίαση της κυρίας Μιτσοτάκη.
Το Αγροτικό Μουσείο άνοιξε τις πύλες του
Το Αγροτικό Μουσείο Μενελάου Παρλαμά και Συλλογή Υφαντών Θεανώς Μεταξά Κανακάκη στο Πισκοπιανό Χερσονήσου υποδέχεται ξανά τους επισκέπτες του, στην εποχική του λειτουργία έως και τον Οκτώβριο 2025.
Ως παράρτημα του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών, το Μουσείο παρουσιάζει την αυθεντική ζωή της κρητικής υπαίθρου μέσα από μια σύγχρονη μουσειολογική προσέγγιση.
Στεγασμένο από το 1988 σε πετρόκτιστη φάμπρικα του 19ου αιώνα και πλέον διευρυμένο σε δύο συνολικά διώροφες κτηριακές ενότητες —τα ακίνητα είναι δωρεές της οικογένειας του Μενελάου Παρλαμά, του συνιδρυτή της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών (Ε.Κ.Ι.Μ.)— το Μουσείο βρίσκεται στην καρδιά του παραδοσιακού οικισμού Πισκοπιανού, σε κοντινή απόσταση από τη Χερσόνησο, έναν από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς της Κρήτης.
Το Μουσείο αναδεικνύει την καθημερινότητα της αγροτικής ζωής και οικογένειας, τα προβιομηχανικά επαγγέλματα και τον πλούτο της υφαντικής και δαντελοπλεκτικής τέχνης του νησιού. Μέσα σε χώρους που ζωντανεύουν μνήμες με πανανθρώπινη απήχηση, οι επισκέπτες περιηγούνται σε εκθεσιακά σύνολα που αποτελούνται από αυθεντικά αντικείμενα, χειροτεχνήματα, εργαλεία και σκεύη της Εθνογραφικής Συλλογής της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών (Ε.Κ.Ι.Μ.). Οι θεματικές ενότητες στους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του Μουσείου είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες και συνοδεύονται από δίγλωσσο υλικό.
Περίοδος λειτουργίας: Μάιος – Οκτώβριος
Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά (εκτός Τρίτης, Κυριακής και επίσημης αργίας), 10:00 – 18:00
Είσοδος: Γενική € 5,00 | Μειωμένη € 3,50 μαθητές και φοιτητές (με πάσο), άτομα άνω των 65 ετών, | Ελεύθερη (δωρεάν): Παιδιά έως 12 ετών, άνεργοι (με επίδειξη κάρτας), επισκέπτες με 67% αναπηρία και άνω (με επίδειξη έγκυρου πιστοποιητικού αναπηρίας) και ο/η συνοδός τους, φοιτητές του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πολυτεχνείου Κρήτης, του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου και της Ορθόδοξης Ακαδημίας Κρήτης.
Πληροφορίες: (+30) 28970 23303 | Ειρήνη Φανταουτσάκη, Υπεύθυνη στο ΑΜΜΠ
E-mail: eth@ekim.gr | Αγγελική Μπαλτατζή, Επιμελήτρια Εθνογραφικής Συλλογής της Ε.Κ.Ι.Μ.
Σύνδεσμος: https://www.historical-museum.gr/gr/content/agrotiko-mouseio-menelaou-parlama
